Το άγχος δεν «φτιάχνει» μόνο σενάρια στο μυαλό μας, επηρεάζει και το στομάχι μας. Έχει φανεί ότι το έντονο στρες μπορεί να χαλαρώσει τον κατώτερο οισοφαγικό σφιγκτήρα, να αυξήσει την παραγωγή οξέων και έτσι να επιδεινώσει τη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ), ενώ τα ενοχλητικά συμπτώματα της ΓΟΠ αυξάνουν με τη σειρά τους το άγχος. Δηλαδή, άγχος και γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση συχνά δημιουργούν έναν φαύλο κύκλο.
Όταν τρώμε, η τροφή περνά από το στόμα στο στομάχι μέσω του οισοφάγου και η «βαλβίδα» στο κάτω μέρος του, ο κατώτερος οισοφαγικός σφιγκτήρας (ΚΟΣ), κλείνει για να μην επιστρέψουν τα υγρά και οι τροφές προς τα πάνω. Όταν αυτή η βαλβίδα δεν κλείνει σωστά, το περιεχόμενο του στομάχου, πλούσιο σε οξέα, παλινδρομεί στον οισοφάγο και προκαλεί καούρα, πόνο και συχνά ξινή γεύση στο στόμα. Αυτό είναι η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση.
Πώς συνδέονται το άγχος και η Γαστροοισοφαγική Παλινδρόμηση (ΓΟΠ) στην πράξη
Η σχέση άγχους και ΓΟΠ είναι κυκλική. Η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση είναι πολύ συχνή και μελέτες δείχνουν ότι τα άτομα με έντονο άγχος έχουν αυξημένο κίνδυνο για συμπτώματα ΓΟΠ. Το στρες φαίνεται να χαλαρώνει τον ΚΟΣ και να αυξάνει την παραγωγή γαστρικού οξέος, άρα κάνει πιο εύκολη την παλινδρόμηση. Από την άλλη, τα επαναλαμβανόμενα επεισόδια καούρας, πόνος στο στήθος ή δυσκολία στην κατάποση αυξάνουν φυσιολογικά το άγχος, ειδικά όταν ο ασθενής φοβάται μήπως πρόκειται για καρδιολογικό πρόβλημα.
Στην καθημερινότητα αυτό συνήθως φαίνεται ως εξής: περίοδοι έντονου στρες, περισσότερα «πρόχειρα» ή βαριά γεύματα, λιγότερος ύπνος, λίγο παραπάνω καφές ή τσιγάρο και ξαφνικά οι καούρες εμφανίζονται πολύ πιο συχνά. Αν η κατάσταση παραμεληθεί, μπορεί να επηρεαστεί ο ύπνος, η διάθεση και η ποιότητα ζωής.
Συμπτώματα γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης που σχετίζονται με το άγχος
Τα τυπικά συμπτώματα γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης είναι αρκετά χαρακτηριστικά, αλλά συχνά μπερδεύονται με άλλα προβλήματα. Τα πιο συχνά είναι:
- κάψιμο ή πόνος στο στήθος, ιδιαίτερα μετά το φαγητό ή όταν ξαπλώνετε
- αναγωγές φαγητού ή όξινων υγρών προς τον λαιμό
- ρεψίματα και αίσθημα φουσκώματος
- δυσκολία ή δυσφορία στην κατάποση
Υπάρχουν όμως και λιγότερο τυπικά συμπτώματα, που κάνουν τη διάγνωση πιο δύσκολη:
- χρόνιος βήχας ή αίσθημα «σφίξιμου» στην αναπνοή
- βραχνάδα ή αλλαγή στη χροιά της φωνής
- αίσθηση ότι κάτι έχει «κολλήσει» πίσω από το στήθος
Επειδή κάποια από αυτά τα συμπτώματα μοιάζουν με καρδιολογικά προβλήματα, δεν πρέπει να τα αγνοούμε.
Τι μπορώ να κάνω μόνος μου;
Η καλή είδηση είναι ότι αρκετές απλές αλλαγές στην καθημερινότητα μειώνουν αισθητά τα συμπτώματα, ειδικά όταν συνδυαστούν με σωστή ιατρική παρακολούθηση. Χρήσιμα βήματα για αντιμετώπιση γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης είναι:
- να χάσετε βάρος αν έχετε παραπανίσια κιλά
- να αποφεύγετε πολύ μεγάλα ή βαριά γεύματα και να τρώτε πιο νωρίς το βράδυ
- να περιορίσετε καφέ, αναψυκτικά τύπου cola, αλκοόλ και πολύ λιπαρά ή πικάντικα φαγητά
- να μην ξαπλώνετε αμέσως μετά το φαγητό και, αν χρειάζεται, να σηκώσετε λίγο το προσκέφαλο
- να μην φοράτε πολύ σφιχτά ρούχα και ζώνες που πιέζουν την κοιλιά
- να κόψετε το κάπνισμα και να βάλετε ήπια άσκηση στο πρόγραμμα, όπως περπάτημα
Εξίσου σημαντικό είναι να δουλευτεί η πλευρά του άγχους. Τεχνικές χαλάρωσης, καλύτερη οργάνωση της ημέρας, μικρά «διαλείμματα» μέσα στην εβδομάδα και, όπου χρειάζεται, η βοήθεια ψυχολόγου μπορούν να σπάσουν τον φαύλο κύκλο στρες και παλινδρόμησης.
Πότε χρειάζεται χειρουργός
Στις περισσότερες περιπτώσεις η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση ελέγχεται με αλλαγές τρόπου ζωής και φαρμακευτική αγωγή. Όταν όμως τα συμπτώματα επιμένουν ή υπάρχουν επιπλοκές, όπως σοβαρή οισοφαγίτιδα ή μεγάλη διαφραγματοκήλη, τότε μπορεί να συζητηθεί και η χειρουργική αντιμετώπιση.
Συμπέρασμα
Άγχος και γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση συχνά τροφοδοτούν το ένα το άλλο, αλλά ο κύκλος αυτός μπορεί να σπάσει. Με σωστή ενημέρωση, αλλαγές στον τρόπο ζωής, διαχείριση του στρες και την κατάλληλη ιατρική ή, όπου χρειάζεται, χειρουργική αντιμετώπιση, τα συμπτώματα μπορούν να ελεγχθούν ουσιαστικά.
Αν ταλαιπωρείστε από συχνές καούρες, πόνο στο στήθος μετά το φαγητό ή ενοχλήσεις που συνδέονται με άγχος, μην το αφήνετε στην τύχη.
Κλείστε σήμερα ραντεβού με τον Δημήτρη Ράπτη, Στρατιωτικό Ιατρό – Γενικό Χειρουργό με εξειδίκευση στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική, για να συζητήσετε αναλυτικά τα συμπτώματά σας και να δείτε αν χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος ή κάποια εξειδικευμένη παρέμβαση.
