Η αχαλασία οισοφάγου εκδηλώνεται κυρίως με δυσφαγία (δυσκολία στην κατάποση), αναγωγές τροφής, θωρακικό πόνο και απώλεια βάρους. Η αντιμετώπισή της γίνεται οριστικά με λαπαροσκοπική μυοτομή κατά Heller, μια ελάχιστα επεμβατική χειρουργική τεχνική που αποκαθιστά τη φυσιολογική διέλευση της τροφής στο στομάχι. Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία είναι κρίσιμες για την αποφυγή επιπλοκών και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής.
Τι Είναι η Αχαλασία Οισοφάγου;
Η αχαλασία οισοφάγου είναι μια σπάνια αλλά σοβαρή κινητική διαταραχή του οισοφάγου. Κανονικά, όταν καταπίνουμε, ο οισοφάγος συστέλλεται ρυθμικά με περισταλτικές κινήσεις για να προωθήσει την τροφή προς το στομάχι. Ταυτόχρονα, ο κατώτερος οισοφαγικός σφιγκτήρας, που λειτουργεί σαν μια βαλβίδα στο όριο οισοφάγου και στομάχου, χαλαρώνει για να αφήσει την τροφή να περάσει. Στην αχαλασία, αυτός ο συντονισμός χάνεται εντελώς. Ο σφιγκτήρας παραμένει συνεχώς συσπασμένος και δεν χαλαρώνει επαρκώς, ενώ οι περισταλτικές κινήσεις του οισοφάγου είναι ανύπαρκτες ή πολύ ασθενικές.
Τα Χαρακτηριστικά Συμπτώματα
Τα συμπτώματα της αχαλασίας αναπτύσσονται σταδιακά και επιδεινώνονται με τον χρόνο. Η δυσφαγία είναι το πιο έντονο σύμπτωμα και αφορά αρχικά τις στερεές τροφές, αλλά προοδευτικά και τα υγρά. Πολλοί ασθενείς αναγκάζονται να πίνουν νερό για να βοηθήσουν την τροφή να κατέβει ή να τρώνε πολύ αργά και με μικρές μπουκιές. Οι αναγωγές είναι συχνές, ειδικά τη νύχτα, επειδή η τροφή που έχει παραμείνει στον οισοφάγο επιστρέφει στο στόμα. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε βήχα, πνιγμό και πνευμονική εισρόφηση.
Ο θωρακικός πόνος είναι άλλο ένα συχνό σύμπτωμα, που μπορεί να μοιάζει με καρδιακό πόνο και να προκαλεί ανησυχία. Επιδεινώνεται συνήθως μετά το φαγητό. Η απώλεια βάρους είναι αναπόφευκτη, καθώς η δυσκολία στην κατάποση περιορίζει την πρόσληψη τροφής. Μερικοί ασθενείς αναφέρουν επίσης αίσθημα καούρας, αν και στην αχαλασία δεν υπάρχει παλινδρόμηση γαστρικού οξέος, παρά μόνο ερεθισμός από την παραμονή τροφών στον οισοφάγο.
Πώς Διαγιγνώσκεται;
Η διάγνωση ξεκινά με την κλινική εξέταση και το ιστορικό του ασθενούς. Η γαστροσκόπηση είναι συνήθως η πρώτη εξέταση, για να αποκλειστούν άλλες παθήσεις με παρόμοια συμπτώματα, όπως ο καρκίνος του στομάχου ή του παχέος εντέρου. Η μανομετρία οισοφάγου είναι η πιο σημαντική εξέταση, καθώς μετρά την πίεση και τις κινήσεις του οισοφάγου. Στην αχαλασία, η μανομετρία δείχνει υψηλή πίεση στον κατώτερο οισοφαγικό σφιγκτήρα που δεν χαλαρώνει σωστά και απουσία φυσιολογικών περισταλτικών κυμάτων.
Το οισοφαγογράφημα με βάριο αποκαλύπτει χαρακτηριστική εικόνα, με διατεταμένο οισοφάγο και στένωση στο κατώτερο τμήμα που μοιάζει με “ουρά ποντικού”. Αυτή η εξέταση βοηθά επίσης να εκτιμηθεί ο βαθμός διάτασης του οισοφάγου.
Οι Επιλογές Θεραπείας
Η αντιμετώπιση της αχαλασίας στοχεύει στη μείωση της πίεσης του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα. Τα φάρμακα που χαλαρώνουν τον σφιγκτήρα προσφέρουν μόνο προσωρινή και μέτρια ανακούφιση, με πολλές παρενέργειες. Η ενδοσκοπική έγχυση βοτουλινικής τοξίνης (botox) στον σφιγκτήρα μπορεί να βελτιώσει τα συμπτώματα για μερικούς μήνες, αλλά η επανάληψή της είναι αναγκαία. Η διαστολή με μπαλόνι είναι μια άλλη ενδοσκοπική τεχνική που διατείνει τον σφιγκτήρα, αλλά έχει κίνδυνο ρήξης του οισοφάγου και υψηλά ποσοστά υποτροπής.
Η οριστική λύση είναι η λαπαροσκοπική μυοτομή κατά Heller. Σε αυτή την επέμβαση, ο χειρουργός κάνει μια τομή στις μυϊκές ίνες του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα, απελευθερώνοντας τη δίοδο της τροφής προς το στομάχι. Η επέμβαση συνήθως συνδυάζεται με μερική θολοπτύχωση (Dor ή Toupet) για την πρόληψη γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης μετεγχειρητικά. Τα αποτελέσματα είναι εξαιρετικά και μόνιμα, με ποσοστά επιτυχίας που ξεπερνούν το 90%.
Μετεγχειρητική Πορεία
Μετά τη λαπαροσκοπική μυοτομή, οι ασθενείς παραμένουν στο νοσοκομείο για 1-2 ημέρες. Η σίτιση ξεκινά σταδιακά, αρχικά με υγρά και μαλακές τροφές. Η βελτίωση στα συμπτώματα είναι άμεση και εντυπωσιακή. Οι περισσότεροι ασθενείς επιστρέφουν στις κανονικές τους δραστηριότητες εντός 2-3 εβδομάδων και μπορούν να απολαμβάνουν το φαγητό τους χωρίς δυσκολία για πρώτη φορά μετά από χρόνια.
Η αχαλασία οισοφάγου, αν και σπάνια, επηρεάζει σοβαρά την ποιότητα ζωής. Η έγκαιρη διάγνωση και η χειρουργική αντιμετώπιση με έμπειρο γενικό χειρουργό προσφέρουν οριστική λύση και επιστροφή σε φυσιολογική ζωή.
Κλείστε σήμερα ραντεβού με τον Δημήτρη Ράπτη, Στρατιωτικό Ιατρό – Γενικό Χειρουργό με εξειδίκευση στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική, για να συζητήσετε αναλυτικά τα συμπτώματά σας και να δείτε αν χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος ή κάποια εξειδικευμένη παρέμβαση.
